ضمانت اجرای خیار رویت و تخلف از وصف در قانون مدنی

دعاوی حقوقی

ضمانت اجرای خیار رویت و تخلف از وصف چیست و قانون مدنی در این باره چه حکمی دارد؟ در این خصوص نظریه ای از اداره حقوقی قوه قضاییه صادر شده که عیناً درج می گردد.

در استعلام انجام گرفته،حسن نیت و تلاش سوال کننده جهت جبران زیان های غیرقابل انکار ناشی از کاهش ارزش پولی که در واقع همان ثمن موضوع دعوی استرداد است،قابل توجه است.

روشن است که در بسیاری از مواقع،صِرف طرح دعوی فسخ و استرداد ثمن ،پاسخگوی زیان های وارده به دارنده حق فسخ نیست و راهکار قانون مدنی با اقتضائات کنونی بازار همخوانی ندارد.

نظریه مشورتی شماره ۵۲۰/۹۸/۷ مورخ ۲۲/۱۰/۱۳۹۸درباره ضمانت اجرای خیار رویت و تخلف از وصف

اﺳﺘﻌﻼم:

در ﺻﻮرت ﺗﺤﻘﻖ ﺧﯿﺎر روﯾﺖ و ﺗﺨﻠﻒ از وﺻﻒ، ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺧﯿﺎر ﻧﺨﻮاﻫﺪ از ﺣﻖ ﺧﯿﺎر اﺳﺘﻔﺎده و ﺑﯿﻊ را ﻓﺴﺦ ﮐﻨﺪ و ﻣﺒﯿﻊ را ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻧﺤﻮ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﻗﺒﻮل ﻧﻤﺎﯾﺪ، ﺑﺎ در ﻧﻈﺮﮔﺮﻓﺘﻦ اﯾﻦ اﻣﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﻮﺳﺎن ﺷﺪﯾﺪ ﻗﯿﻤﺖﻫﺎ ﯾﺎ ﺷﺮاﯾﻂ ﺧﺎص ﻓﺴﺦ ﺑﯿﻊ و درﯾﺎﻓﺖ ﺛﻤﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻀﺮر ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺧﺮﯾﺪار ﻣﯽﺷﻮد، آﯾﺎ ﺧﺮﯾﺪار ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻨﺎد ﺑﻪ ﻗﻮاﻋﺪ و ﻣﻘﺮرات ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻣﺴﺌﻮوﻟﯿﺖ ﻣﺪﻧﯽ از ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﺧﺴﺎرت ﻧﻤﺎﯾﺪ؟ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﻓﺮد ﯾﮏ رأس اﺳﺐ اﺻﯿﻞ را ﺑﺎ وﺻﻒ ﺣﺎﻣﻞ ﺑﻮدن آن ﺧﺮﯾﺪاري ﮐﺮده و ﺑﻌﺪاً ﮐﺎﺷﻒ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺣﯿﻮان ﻣﺬﮐﻮر آﺑﺴﺘﻦ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ، آﯾﺎ ﺧﺮﯾﺪار ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ اﺳﺐ را ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻧﺤﻮ ﻗﺒﻮل ﮐﻨﺪ و ﺟﻬﺖ درﯾﺎﻓﺖ ﻣﺎﺑﻪاﻟﺘﻔﺎوت ﻗﯿﻤﺖ اﺳﺐ ﺣﺎﻣﻞ و ﻏﯿﺮﺣﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﻨﺪ ﯾﺎ ﺻﺮﻓﺎً ﺣﻖ ﻓﺴﺦ واﺳﺘﺮاداد ﺛﻤﻦ را دارد؟

جوابیه

ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻣﺸﻮرﺗﯽ ﮐﻤﯿﺴﯿﻮن ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﻣﺪﻧﯽ اﯾﻦ اداره ﮐﻞ ﺑﻪ ﺷﺮح زﯾﺮ اﻋﻼم ﻣﯽﮔﺮدد:

ﺑﻪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﺎده ۴۱۰ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺧﯿﺎر ﻣﺨﺘﺎر اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﻊ را ﻓﺴﺦ ﮐﻨﺪ ﯾﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻧﺤﻮ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﻗﺒﻮل ﻧﻤﺎﯾﺪ. اﺧﺬ ارش اﻣﺮي اﺳﺘﺜﻨﺎﯾﯽ و ﻣﺨﺘﺺ ﺧﯿﺎر ﻋﯿﺐ اﺳﺖ. ﺗﺒﻌﯿﺾ در ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﺮﺧﻼف ﻣﻔﺎد ﺗﺮاﺿﯽ اﺳﺖ و ﺗﻘﺴﯿﻂ ﺛﻤﻦ ﺟﺰ در ﺧﯿﺎر ﺗﺒﻌﺾ ﺻﻔﻘﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ و ﺣﺴﺐ ﻇﺎﻫﺮ در ﻓﺮض ﺳﻮال دادرس ﺧﯿﺎر رؤﯾﺖ و ﺗﺨﻠﻒ وﺻﻒ را اﺣﺮاز ﻧﻤﻮده اﺳﺖ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻋﻠﯽرﻏﻢ اﯾﻦﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ وﺟﻮد اوﺻﺎﻓﯽ در ﻣﺒﯿﻊ، داﻋﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﻣﺒﻠﻐﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ و ﯾﮏ اﻧﮕﯿﺰش ﺑﺮاي ﺑﻬﺮهﺑﺮداري از آنﭼﻪ در ﻣﻠﮑﯿﺖ ﺷﺨﺺ درﻣﯽآﯾﺪ، ﺑﺎﺷﺪ، اﻣﺎ ﻋﺮﻓﺎ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻣﯿﺎن ﺗﻤﺎم ﺛﻤﻦ و ﺗﻤﺎم ﻣﺒﯿﻊ ﺻﻮرت ﻣﯽﭘﺬﯾﺮد. در اﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ وﺻﻒ ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﺎ ﺛﻤﻦ ﮐﻪ رﮐﻨﯽ از ارﮐﺎن ﻋﻘﺪ اﺳﺖ، ﻧﺪارد و ﺟﺰء ﻣﺸﺨﺼﯽ از ﺛﻤﻦ در ﻣﻘﺎﺑﻞ وﺻﻒ ﻗﺮار ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد ﺗﺎ اﻣﮑﺎن ﺗﻘﺴﯿﻂ ﺛﻤﻦ و درﯾﺎﻓﺖ ﻣﺎﺑﻪاﻟﺘﻔﺎوت ﺑﺮاي ﻣﺸﺘﺮي وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﻟﺬا ﻣﺸﺘﺮي ﺻﺮﻓﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﯿﻊ را ﻓﺴﺦ ﮐﻨﺪ ﯾﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻧﺤﻮ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﻗﺒﻮل ﻧﻤﺎﯾﺪ.

این مطلب با موضوع ضمانت اجرای خیار رویت و تخلف از وصف در قانون مدنی تدوین گردیده است.

ارسال پاسخ

*